Ngăn chặn, kiểm soát loài ngoại lai xâm hại: Nhiệm vụ và giải pháp.
Lượt xem: 1671

Gần đây, tại một số địa phương có hiện tượng phát tán, nuôi trồng các loài ngoại lai xâm hại và các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đa dạng sinh học.

Đối với tỉnh Lào Cai theo các nguồn thông tin đại chúng và phản ảnh từ Trung tâm khuyến nông - khuyến ngư Tỉnh. Hiện nay trên cũng có rất nhiều loài sinh vật xâm hại đang tồn tại trong khu vực như: Ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, bèo nhật bản,.... Ảnh hưởng của chúng có 2 mặt. Một mặt chúng cũng có lợi ích nhưng rất nhỏ, trong khi sự gây hại lại rất lớn; Hoạt động của chúng không những chỉ làm suy giảm đa dạng sinh học, mà còn ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác về sức khoẻ, kinh tế, xã hội, thậm chí dư luận thông tin kinh tế xã hội còn đánh giá ảnh hưởng của chúng như những “nạn dịch” gây hại cho nền kinh tế. Sự có mặt của chúng sẽ là mối đe doạ lớn không chỉ đối với hệ đa dạng sinh học, mà còn phá hoại sự nghiệp phát triển năng suất sản phẩm của các ngành sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản.v.v…Mặt khác Lào Cai có tính đa dạng sinh học cao với khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên Văn Bàn và Vườn Quốc gia Hoàng Liên tài nguyên phong phú với nhiều loại động thực vật quý hiếm và cũng ẩn chứa rất nhiều các sinh vật ngoại lai xâm hại.

Trong những năm qua nhiều nhà khoa học trên thế giới đã nghiên cứu, xác định mức tác động xấu của các loài sinh vật ngoại lai đến các loài sinh vật bản địa như: lấn át, loại trừ làm suy giảm các loài sinh vật và nguồn gen bản địa, phá vỡ cấu trúc và chức năng của hệ sinh thái, phá hại mùa màng, làm giảm năng suất cây trồng, vật nuôi và thậm chí ảnh hưởng cả đến sức khoẻ con người; Do đó, công tác ngăn chặn sinh vật xâm hại là một trong những nhiệm vụ đang được quan tâm.Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý các sinh vật NLXH thời gian tới, các cơ quan chức năng cần tăng cường hoạt động điều tra, phát hiện thường xuyên và lập bản đồ phân bổ, nhằm kiểm soát và xử lý kịp thời các vùng mới bị xâm nhiễm. Kiểm soát chặt chẽ, chủ động ngăn chặn các con đường lây lan của SVNL; đồng thời thông qua công tác điều tra cũng có thể xác định được đầy đủ về điều kiện, quy luật phát tán của sinh vật NLXH. Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng tham gia phát hiện và ngăn chặn sớm sự phát tán của SVNL, nhất là không nuôi trồng và sử dụng SVNL vào các mục đích có thể gây nguy cơ phát tán (như trồng cây làm cây cảnh, hàng rào, chống xói mòn, nuôi ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, chuột hải ly làm thực phẩm...).

Để quản lý tốt công tác quản lý loài ngoại lai xâm hại đề xuất một số giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, tăng cường hoạt động điều tra, phát hiện thường xuyên và lập bản đồ phân bổ để kiểm soát và xử lý kịp thời các vùng mới bị xâm nhiễm.

Thứ hai, áp dụng triệt để và nghiêm ngặt các biện pháp kiểm dịch. Kiểm soát chặt chẽ và chủ động ngăn chặn các con đường lây lan của SVNL. Hạn chế sự di chuyển của nguồn hạt từ những vùng đã bị xâm nhiễm nặng ra bên ngoài.

Thứ ba, tăng cường thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng tham gia phát hiện và ngăn chặn sớm sự phát tán của SVNL. Đặc biệt, không nuôi trồng và sử dụng SVNL vào các mục đích có thể gây nguy cơ phát tán (ví dụ trồng cây làm cây cảnh, hàng rào, chống xói mòn, nuôi ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, chuột hải ly làm thực phẩm...).

Thứ tư, tiến hành các hoạt động kiểm soát và ngăn chặn kịp thời các khu vực mới bị xâm nhiễm hoặc tái nhiễm. Đối với thực vật, tận dụng mọi khả năng có thể để phủ kín mặt đất bằng các loài thực vật thích hợp vì đa số các loài thực vật ngoại lai đều ưa sáng. Phải chủ động trồng các loại thực vật phù hợp để lấn át sự xâm nhiễm của thực vật ngoại lai ngay từ đầu. Các loài thực vật hay cây trồng được lựa chọn để sử dụng làm cây cạnh tranh phải phù hợp với từng vùng sinh thái. Còn các loài động vật, cần huy động lực lượng cộng đồng để tìm diệt sớm. Có thể khuyến khích thu bắt để làm thức ăn cho người hay gia súc hoặc áp dụng các biện pháp bẫy bắt khi mật độ còn thấp.

Thứ năm, đối với các loài thực vật (trinh nữ thân gỗ, móc, bèo tây...) và động vật NLXH (bọ cánh cứng hại dừa, ốc bươu vàng) có thể sử dụng thuốc trừ cỏ không chọn lọc, có khả năng lưu dẫn cao (Glyphosate) để phun trừ. Trường hợp cây quá to, già, việc sử dụng thuốc kém hiệu quả có thể sử dụng biện pháp chặt và chờ cho cây mọc tái sinh, sau đó sử dụng thuốc trừ cỏ không chọn lọc như Glyphosate hay thuốc chọn lọc như Metsulfuron Methyl để phun trừ mầm mới mọc tái sinh.

Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Lào Cai


     Sinh vật ngoại lai xâm hại là sinh vật ngoại lai lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, gây mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển.

     Danh mục các loài ngoại lai xâm hại đã được Bộ TN&MT và Bộ NN&PTNT ban hành tại Thông tư liên tịch số 27/2013/TTLT-BTNMT -BNNPTNT ngày 26/9/2013.

     Việc phóng sinh các loài ngoại lai xâm hại hoặc có nguy cơ xâm hại là trái với quy định của pháp luật hiện hành:

     - Luật Đa dạng sinh học năm 2008 (tại Khoản 1, Điều 52) quy định: “Việc nuôi trồng loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại chỉ được tiến hành sau khi có kết quả khảo nghiệm loài ngoại lai đó không có nguy cơ xâm hại đối với đa dạng sinh học và được UBND cấp tỉnh cấp phép”.

     - Nghị định số 155/2016/NĐ-CP ngày 18/11/2016 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT (tại Khoản 2, Điều 43) quy định: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi nuôi, lưu giữ, vận chuyển, trồng, cấy loài ngoại lai xâm hại ngoài phạm vi khu bảo tồn vì mục đích thương mại, trong trường hợp kiểm soát được sự phát triển, lây lan của chúng và chưa gây ra thiệt hại. Đối với các hành vi nuôi, lưu giữ, vận chuyển, trồng, cấy loài ngoại lai xâm hại ngoài phạm vi khu bảo tồn, tùy mức độ thiệt hại thì mức xử phạt sẽ tăng nặng theo quy định tại Khoản 3, Điều 43 của Nghị định.

     - Nghị định số 103/2013/NĐ-CP ngày 12/9/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thủy sản (tại điểm b, Khoản 4, Điều 24) quy định: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi nuôi các loài thủy sản thuộc danh mục cấm nuôi trồng hoặc không có tên trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam theo quy định của pháp luật.

     - Thông tư số 53/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ NN&PTMT cũng về quy định quản lý các loài thủy sinh ngoại lai (tại Khoản 6, Điều 7) quy định: Nghiêm cấm chủ sở hữu tự ý phóng sinh thủy sinh vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại ra môi trường tự nhiên, khu bảo tồn và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi này.
















 
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1
Đăng nhập